الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
443
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
* ( عِوَجٍ ) * ) ( 1 ) . در حقيقت در اينجا سه توصيف براى قرآن ذكر شده است : نخست تعبير « قرآنا » كه اشاره به اين حقيقت است كه اين آيات مرتبا خوانده مىشود ، در نماز و غير نماز ، در خلوت و جمع ، و در تمام طول تاريخ اسلام ، و تا پايان جهان و به اين ترتيب نور هدايتى است كه دائما مىدرخشد . ديگر مساله فصاحت و شيرينى و جذابيت اين سخن الهى است كه از آن به عنوان « عربيا » تعبير شده است ، زيرا يكى از معانى عربى ، « فصيح » است ، و در اينجا منظور همين معنى است . سوم اينكه هيچگونه اعوجاج و كژى در آن راه ندارد ، آياتش هماهنگ تعبيراتش گويا ، و عباراتش مفسر يكديگر است ( 2 ) . بسيارى از ارباب لغت و اهل تفسير گفتهاند « عوج » ( به كسر عين ) به معنى انحرافات معنوى است در حالى كه « عوج » ( به فتح عين ) به كژيهاى ظاهرى گفته مىشود ( البته تعبير اول به طور نادر در كژيهاى ظاهرى نيز به كار رفته مانند آيه 107 سوره طه : « لا تَرى فِيها عِوَجاً وَلا أَمْتاً » « در آن زمين هيچگونه كجى و بلندى نمىبينى » لذا بعضى از ارباب لغت تعبير اول را اعم دانستهاند ) ( 3 ) . به هر حال ، هدف از نزول قرآن با اينهمه اوصاف اين بوده است كه « شايد آنها پرهيزگارى پيشه كنند » ( * ( لَعَلَّهُمْ يَتَّقُونَ ) * ) .
--> ( 1 ) « * ( قُرْآناً عَرَبِيًّا ) * » از نظر اعراب « حال » است براى « القرآن » كه قبلا ذكر شده ، اما از آنجا كه « قرآنا » جنبه وصفى ندارد بعضى آن را تمهيد براى حال كه « عربيا » است مىدانند ، و بعضى آن را به معنى « مقروا » كه معنى وصفى است گرفتهاند ، و بعضى آن را منصوب به فعلى مقدر مىدانند . ( 2 ) با توجه به اينكه « عوج » به صورت نكره در سياق نفى واقع شده و عموم را مىرساند هر نوع انحراف و كژى را از قرآن نفى مىكند . ( 3 ) به « مفردات راغب » و « لسان العرب » و تفسيرهاى مختلف مراجعه شود .